
ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղության պայմանագրի մասին հարցումների արդյունքները հետևյալն են`
- Միանշանակ այո-15,8%
- Ավելի շուտ այո-22,8%
- Ավելի շուտ ոչ-13,5%
- Միանշանակ ոչ-41,6%
- Դժվարացել է պատասխանել-6,3%
Հարցումները ցույց են տալիս,որ հասարակության մեծ մասը դեռևս թերահավատորեն է մոտենում խաղաղության գործընթացին:
ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղության շուրջ երկխոսությունը սկիզբ է առել 2020թ-ից հետո, իսկ ավելի կոնկրետ 2022թ-ից հետո, երբ ճանաչվեցին միմյանց տարածքային ամբողջականությունը: Խաղաղության հաստատումը առավել արդիական է հատկապես 2025թ օգոստոսի 8-ի ՀՀ-Ադրբեջան-ԱՄՆ եռակողմ հայտարարության համատեքստում, որտեղ հաշվի են առնվում բոլոր կողմերի շահերը: Մեծ է նաև ԵՄ դերը, քանի որ իրենց դիտորդական առաքելության շնորհիվ սահմանային լարվածությունը և էսկալացիոն վտանգները նվազել են:
Չնայած դրան`առկա են մի շարք մարտահրավերներ, որոնցից գլխավորը ՀՀ Սահմանադրության հարցն է: Ադրբեջանը պնդում է, որ Անկախության հռչակագրում կան անընդունելի դրույթներ, օրինակ` հղումը ՀՀ-ԼՂ 1989 թ վերամիավորման մասին որոշմանը, ինչը ՀՀ-ը համարում է միջամտություն ներքին գործերին:
Պնդում: Պայմանագրի կնքման հավանականությունը մեծ է:
Ապացույց: Դրա համար հիմնական ու առանցքային խոչընդոտները վերացված են:
Հակափաստարկ: Ադրբեջանը չի ձգտում խաղաղության:
Հակադարձում/հերքում: Չնայած ռազմատենչ հռետորաբանությանը`Ադրբեջանի համար միջազգային դերակատարների դիվանագիտական ճնշումը ստեղծում է պարտավորությունները կատարելու շրջանակ:
Խաղաղության հեռանկարները.
ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղության հեռանկարները պայմանավորված են նաև այնպիսի գործընթացներով, ինչպիսիք են սահմանազատում/սահմանագծումը և տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը:
Սահմանազատում/սահմանագծում
Այս գործընթացի իրականացումը հիմնված է 1991թ-ի Ալմա-Աթայի հռչակագրի վրա, որով ճանաչվում են ԽՍՀՄ վարչատարածքային սահմանները: Սա Ադրբեջանը համարում է խոչընդոտ, քանի որ ձգտում է տեղային առավելության ու խուսափում է զորքերը հետ քաշել ՀՀ ինքնիշխան տարածքից: Որպես բանակցային միջոց` 2022թ-ին ստեղծվել են երկկողմ հանձնաժողովներ:Մինչ օրս շոշափելի արդյունք չի տվել, բայց կողմերը հայտարարել են դեմարկացիոն աշխատանքների նախապատրաստման մասին` Տավուշի մարզի և Ղազախի շրջանի սահմանային հատվածներում:
Տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակում
Տարածաշրջանային համագործակցությունը խթանելու համար Հայաստանն առաջարկել է « « Խաղաղության խաչմերուկ » նախագիծը, որը ենթադրում է ստեղծել նոր ենթակառուցվածքներ և բարելավել գոյություն ունեցողները: Դրա համար Հայաստանը պատրաստ է ստեղծել 5 անցակետ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ սահմաններին:Սա լավ հնարավորություն է երկրները իրար կապելու համար` հարգելով յուրաքանչյուրի ինքնիշխանությունը, սակայն Ադրբեջանը շարունակում է Սյունիքով արտատարածքային միջանցք ստեղծելու գաղափարը առաջ տանել, ինչը հավելյալ լարվածություն է առաջացնում բանակցություններում:
Եզրակացություն
Խաղաղության հեռանկարներն ու դրանց առնչվող գործընթացները կարող են, ի վերջո, հանգեցնել պայմանագրի կնքմանը: Սակայն անհրաժեշտ է հաշվի առնել տարածաշրջանի ընթացիկ իրավիճակը,ինչպես նաև ունենալ հստակ միջազգային երաշխիքներ ու սահմանազատման ճշգրիտ մեխանիզմներ խաղաղությունը իրականություն դարձնելու համար:

More Stories
Ազգային ինքնության ձևավորումն ու արտահայտումը Խ. Աբովյանի «Վերք Հայաստան» վեպում. սոցիալ-մշակութային և գրականագիտության ուսումնասիրություն
Արհեստական բանականության ստանդարտացված օգտագործումը ստեղծագործական ոլորտներում. Ինչո՞վ է այն անհանգստացնող երկրի առաջընթացի համար
Սոցիալական ցանցերը և երիտասարդները․ ինչպե՞ս է թվային միջավայրը փոխում մեր մտածելակերպն ուվարքագիծը